Στην Κύπρο φτάνει σήμερα, Δευτέρα 27 Ιουλίου, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ανοίγοντας ένα κρίσιμο τριήμερο επαφών με επίκεντρο το Κυπριακό.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ αναμένεται να αφιχθεί στο νησί το απόγευμα, προερχόμενος από τη Συρία, όπου πραγματοποίησε επίσης επίσημη επίσκεψη και σειρά συναντήσεων. Η παραμονή του στην Κύπρο θα διαρκέσει μέχρι την Τετάρτη 29 Ιουλίου.
Η παρουσία του στο νησί δεν αποτελεί μια συνηθισμένη ή απλώς εθιμοτυπική επίσκεψη. Πρόκειται για την πρώτη επίσημη επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο υπό την ιδιότητά του ως Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, είναι η πρώτη φορά έπειτα από 16 χρόνια που εν ενεργεία Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επισκέπτεται το νησί, μετά την παρουσία του Μπαν Κι-μουν το 2010.
Ποιος είναι ο Αντόνιο Γκουτέρες
Ο Αντόνιο Μανουέλ ντε Ολιβέιρα Γκουτέρες γεννήθηκε στις 30 Απριλίου 1949 στη Λισαβόνα και είναι σήμερα 77 ετών. Αν και το όνομά του είναι εδώ και δεκαετίες συνδεδεμένο με την πολιτική και τη διεθνή διπλωματία, οι σπουδές του ήταν σε έναν εντελώς διαφορετικό τομέα, καθώς αποφοίτησε από το Instituto Superior Técnico με πτυχίο μηχανικού.
Η πολιτική του διαδρομή ξεκίνησε στην Πορτογαλία, όπου εξελέγη βουλευτής και αργότερα ανέλαβε την ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Από το 1995 μέχρι το 2002 διετέλεσε πρωθυπουργός της χώρας, συμμετέχοντας παράλληλα σε σημαντικές ευρωπαϊκές και διεθνείς πρωτοβουλίες.
Το 2005 πέρασε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, αναλαμβάνοντας καθήκοντα Ύπατου Αρμοστή για τους Πρόσφυγες. Παρέμεινε στη θέση για μία δεκαετία, μέχρι το τέλος του 2015, έχοντας να διαχειριστεί μερικές από τις μεγαλύτερες προσφυγικές και ανθρωπιστικές κρίσεις της σύγχρονης εποχής.
Την 1η Ιανουαρίου 2017 ανέλαβε καθήκοντα ως ο ένατος Γενικός Γραμματέας στην ιστορία των Ηνωμένων Εθνών, διαδεχόμενος τον Μπαν Κι-μουν. Το 2021 επανεξελέγη για δεύτερη συνεχόμενη θητεία.
Ο Γκουτέρες μιλά πορτογαλικά, αγγλικά, γαλλικά και ισπανικά. Είναι παντρεμένος με την Καταρίνα ντε Αλμέιντα Βαζ Πίντο, έχει δύο παιδιά, έναν θετό γιο και τρία εγγόνια.
Γιατί έρχεται στην Κύπρο
Βασικός σκοπός της επίσκεψής του είναι η προσπάθεια δημιουργίας νέας δυναμικής στο Κυπριακό και η διερεύνηση των προϋποθέσεων για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Ο ίδιος θα πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, ενώ στο πρόγραμμά του περιλαμβάνονται επαφές με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, εκπροσώπους των τεχνικών επιτροπών και μέλη της κοινωνίας των πολιτών.
Αναμένεται επίσης να επισκεφθεί το εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους και να καταθέσει στεφάνι στο μνημείο των ειρηνευτών έξω από το Λήδρα Πάλας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ιδιωτικό δείπνο με τους δύο ηγέτες, καθώς και κοινή συνάντηση την Τετάρτη, μετά την οποία προγραμματίζεται συνέντευξη Τύπου.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται στο πλαίσιο της αποστολής των καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα και της προσωπικής του εμπλοκής στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού. Στόχος είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχει κοινό έδαφος που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια νέα, διευρυμένη άτυπη συνάντηση και στη σταδιακή επιστροφή των δύο πλευρών στο τραπέζι των συνομιλιών.
Μια επίσκεψη με ιδιαίτερο συμβολισμό
Ο Αντόνιο Γκουτέρες γνωρίζει καλά τις δυσκολίες και τις ευαισθησίες του Κυπριακού, καθώς το ζήτημα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του ΟΗΕ σε ολόκληρη τη διάρκεια της θητείας του.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είχε επισκεφθεί επίσημα την Κύπρο ως Γενικός Γραμματέας. Γι’ αυτό και η παρουσία του στο νησί, έπειτα από εννέα και πλέον χρόνια στην κορυφή του Οργανισμού, αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό και συμβολικό βάρος.
Για τις επόμενες τρεις ημέρες, τα βλέμματα θα είναι στραμμένα στις συναντήσεις του και κυρίως στα μηνύματα που θα σταλούν μετά την κοινή επαφή με τους δύο ηγέτες. Το μεγάλο ερώτημα είναι κατά πόσο η πρώτη επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο θα καταφέρει να αποτελέσει την αφετηρία για μια νέα προσπάθεια στο Κυπριακό ή ακόμη μία σημαντική, αλλά χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, διπλωματική παρέμβαση.
